‘Dit is een bestraffende Amstelveense Joodse manier van kijken’

Mart SmeetsEen Joodse kunstenaar probeerde in het hoofd van Mart Smeets te klimmen, dacht en zei Mart Smeets als verklaring voor zijn Dit is een bestraffende Amstelveense Joodse manier van kijken. En voor Joden die in hoofden klimmen moet je oppassen, volgens de ideeën van Mart Smeets. Joden immers hebben een grote faam opgebouwd in de psychologische wetenschap.

Zelfs zo dat de dames en heren van het Derde Rijk er helemaal niets van moesten hebben. Want stel je voor als de kwaadaardigheid van de menselijke geest tot in de details verklaard zou zijn. Liever schedelmeten, dan psychologie, vonden ze dus.

En dat afkeer koesteren voor de psychologische wetenschap ging veel verder dan de psychologie alleen. Ook de kunst werd er op afgerekend. De Joodse manier van kijken bij kunst kwam dus ook op de zwarte lijst. En uiteindelijk alle kunst die verderging dan alleen maar huisje, boompje, beestje. Daarom moest de eminente wetenschapper Sigmund Freud na de Anschluss het Derde Rijk verlaten. En met hem vele wetenschappers, kunstenaars en musici die in hun werken in hoofden klommen. En dat waren er in die dagen veel.

Nu viel er op het kunstwerk van de kunstenaar Joop Rubens weinig negatiefs aan te merken, anders dan dat Mart Smeets er wellicht te geflatteerd op afgebeeld stond, en naar mijn persoonlijke opvatting met te weinig onderkin en ook nog eens veel te jeugdig voor zo’n oude dikzak. Een vriendelijk bedankje in plaats van een trap in de ziel van Joop Rubens was dus meer op z’n plaats geweest.

Maar achter het “laklaagje” van het kunstwerk van Joop Rubens ging kennelijk iets diepers verborgen dat Mart Smeets zo intens in een greep hield. Zelfs zo intens zelfs, dat hij in een tijd dat zowat ieder woord gewikt en gewogen wordt om te voorkomen dat het racistisch lijkt, een opmerking maakte die antisemitisch zou kunnen zijn. Ik zeg met nadruk zou kunnen zijn. Want of het slechts een slip of the tongue was of daadwerkelijk een afspiegeling van een antisemitische inborst weten we pas echt als iemand in het hoofd van Mart Smeets klimt.

Maar daar juist is Mart Smeets zo vreselijk beducht voor. Vooral als degene die in zijn hoofd tracht te klimmen van Joodse origine is en er wellicht ressentimenten aantreft die Mart Smeets misschien liever aan de openbaarheid onthouden wil. Dus waag ik te veronderstellen dat Mart Smeets dan misschien geen antisemiet is, maar lijdt aan een lichte vorm van judeofobie.

Nee, dan de kleinzoon van de in de hoofden klimmende Sigmund Freud, de in 2011 overleden Britse kunstenaar Lucian Freud.

Van diens hand had ik graag een portret met een bestraffende Engelse Joodse manier van kijken willen zien. Hoogstwaarschijnlijk hadden we dan meer van Mart Smeets geweten dan we nu weten, en zou hij misschien zijn ware aard volledig op het geduldige linnen geopenbaard hebben.

We moeten het nu echter van het lichten van een tipje van de sluier hebben. En dat hebben we niet aan Joop Rubens maar aan Mart Smeets’ eigen loslippigheid te danken.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: