Palestijnse christenen volgen dubieuze theologie

Door  Kees Kant

De Palestijnse theoloog Yohanna Katanacho stelt dat de bezetting van Palestina niet is begonnen in 1967 of in 1948, maar al bij de komst van Abraham. Op de foto wordt de verdrijving van Palestijnen in 1948 herdacht in de Jordaanse hoofdstad 

Palestijnse bevrijdingstheologen willen veelal het Oude Testament afschaffen. Daarmee treden ze in de voetsporen van bedenkelijke voorgangers. Moet de Bijbel werkelijk “ontjoodst” worden?
Palestijnse christenen worden vandaag warm onthaald binnen de Kerken in Nederland en hartelijk ondersteund, zowel moreel als financieel. Palestijnse theologen hebben de laatste jaren boeken gepubliceerd over Joden en Israël. Daarin gebruiken ze uitdrukkingen als verzoening, gerechtigheid en geweldloosheid. Ze maken zich daarmee geliefd. Bij het lezen blijkt echter dat er achter die mooie woorden een bizarre en weerzinwekkende theologie schuilgaat.

Nieuwe manier

Zo vervalt bij de meeste Palestijnse christelijke theologen het gezag van het Oude Testament. De Palestijnse anglicaanse priester Naim Ateek noemt in Roep om verzoening (2012) de meeste oudtestamentische bijbelboeken “bekrompen, nationalistisch, xenofoob en racistisch”. Over Ezechiël zegt hij dat “zijn theologie zeer bekrompen kan zijn”. Bij Ezra en Nehemia is volgens hem sprake van “conservatisme, exclusiviteit en xenofobie”. De Thora, de eerste vijf boeken van het Oude Testament, is voor Ateek het hart van het bekrompen en nationalistische denken. Het Oude Testament is slechts geschiedschrijving over hoe Joden in de geschiedenis een volstrekt verkeerd en bekrompen beeld hadden van God. Alle teksten in het Oude Testament die spreken van een verbond met Israël, verkiezing of landbelofte zijn volgens veel Palestijnse christenen uitdrukking van een volstrekt verkeerd begrijpen van God. Jona is dan ook het enige boek in het Oude Testament waarin “sporen zichtbaar worden van een nieuwe manier van denken”. Daarin wordt niet gesproken over Israël, maar daar heeft God de wereld op het oog. Jona wordt dan ook de “eerste Palestijnse bevrijdingstheoloog” genoemd. Jona zou het ware gezicht van God laten zien.

Deutsche Christen

De opvattingen van Palestijnse christenen tonen een treffende overeenkomst met die van de zogenaamde Deutsche Christen. Dat was een beweging binnen de protestantse Kerken in nazi-Duitsland van kerkleden en predikanten die achter het naziregime stonden. Zij hadden een theologisch instituut in Eisenach dat tot 1945 boeken publiceerde tegen Joden. Palestijns-christelijke theologen vinden nu dat de Bijbel “gedezioniseerd” moet worden. Alles wat duidt op Israël als land en volk, op Joden en Jodendom, alsmede op het zionisme als Joods verlangen naar het land van hun vaderen, is volgens veel Palestijnse christenen een verkeerd begrijpen van God en hoort niet in de Bijbel thuis. Het grootste deel van het Oude Testament moet hierdoor verwijderd worden.

Ook het Nieuwe Testament

Maar ook het Nieuwe Testament moet gereinigd worden door deze methode van dezionisering. Zo noemt Naim Ateek de geslachtsregisters in Matteüs en Lucas als voorbeelden. Ook het aanspreken van Jezus als ‘Zoon van David’ door Bartimeüs en de Kanaänitische vrouw is een foute aanduiding. Dit zou een “messiaanse titel zijn die duidde op een koninklijk voorouderschap”. Dat moet volgens hem wel leiden tot het “vormen van een leger met militaire macht”. Want David was volgens hem een “terrorist”.

‘Ontjoodsen’ Bijbel

Dit “zuiveringsproces” van de Bijbel hebben Palestijnse christenen dus niet zelf bedacht. Duitse protestantse theologen pleitten eerder al voor het verwijderen van specifiek Joodse elementen en zienswijzen. Zij noemden dit niet dezioniseren, maar “ontjoodsen” van de Bijbel. Ds. Siegfried Leffler, voorman van deze kerkbeweging zei in Christus im dritten Reich der Deutschen (1935) dat het Oude Testament wel betekenis heeft voor de kennis van de religiegeschiedenis, maar dat het “voor het religieuze leven voor nietig verklaard kan worden. Joodse geschiedenis is niet goed voor de Duitse kinderziel”. Theologen van de Deutsche Christen noemden de Joden gevaarlijk, ontaard, gecorrumpeerd en machtswellustig. Ook Palestijnse christenen menen dat de Joden, die zij als Zionisten aanduiden, en het Jodendom de bron van alle problemen zijn. Zowel politiek in het Midden-Oosten als ook in de theologie.

‘Christen-zionistische mythe’

Velen menen dan ook dat Jezus geen Jood kon zijn. Naim Ateek noemt Jezus “een Palestijn die onder bezetting leefde. Ook stelt hij dat Israël terreur nodig heeft “om zijn wezenlijke immoraliteit te verbergen”. Alles wat Joods is, dat is dus ten diepste in zichzelf immoreel. De Palestijnse lutherse theoloog Mitri Raheb schrijft dat het Joodse volk eigenlijk nooit bestaan heeft. De bevolking van het land Palestina zou in bijbelse tijden al een bonte mengeling van stammen van diverse afkomst zijn geweest. De huidige Palestijnen zouden de afstammelingen zijn van de eeuwenoude bevolking uit bijbelse tijden. De gedachte dat zij die zich vandaag Joden noemen op een lijn zouden staan met de bevolking van Palestina uit bijbelse tijden noemt hij een “christen-zionistische mythe”. Hij spreekt dan ook van een DNA-match tussen David, Jezus en de huidige Palestijnen en niet met Netanyahu.

Abraham eerste bezetter

De evangelicale Palestijns-christelijke theoloog Yohanna Katanacho stelt inThe Land of Christ, A Palestinian Cry ook dat er nooit een demografisch volk Israël bestaan heeft. De Jood bestaat in feite niet en wie zich toch Jood noemt “behoort tot de synagoge des satans, van hen die zeggen dat zij Joden zijn en het niet zijn, maar liegen”. Hij stelt dat de ware bijbelse betekenis van het woord Jood duidt op hen die door het geloof in Jezus horen bij de christelijke Kerk. “Wie zich tegen de christelijke Kerk verzet, is niet waardig een Jood genoemd te worden, want zij staan tegenover Christus.” Hij zegt ook dat de bezetting van Palestina niet is begonnen in 1967 of in 1948, maar al bij de komst van Abraham. Hij was de eerste bezetter.

Tweede Vaticaans Concilie

De bizarre visie van Palestijnse christenen op de Joden blijkt ook uit hun houding tijdens het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1964). De rooms-katholieke Kerk wilde de eeuwenoude beschuldiging wegnemen dat alle Joden van alle tijden schuldig zijn aan de dood van Christus en dus voor eeuwig vervloekt zijn. Palestijnse christenen verzetten zich hier echter fel tegen. Zij stelden: “Deze religie, die van het Jodendom, is de vijand van God en de vijand van het christendom.” Zo diep is het anti-judaïsme blijkbaar geworteld in Palestijns-christelijke kringen. Uiteindelijk heeft de rooms-katholieke Kerk gelukkig toch gekozen voor het wegnemen van deze beschuldiging.

Geweldloosheid

Een andere opvallende overeenkomst tussen veel Palestijns christelijke theologen en de Deutsche Christen is dat nergens wordt opgeroepen tot geweld jegens Joden. Men beperkt zich tot theologie. Het is echter wel een bizarre theologie waarin de Jood, het Jodendom en Israël volledig worden gedelegitimeerd en er geen enkele betekenis of waarde van overblijft. De geschiedenis heeft geleerd dat met dit soort denken wel een basis wordt gelegd waar anderen op voortbouwen die het geweld niet schuwen. Het valt zeer te betwijfelen of dat anders zal zijn in het Israël, zoals Palestijnse christenen zich dat ten doel stellen. Ds. Kees Kant is auteur van ‘Van Eisenach naar Betlehem. Deutsche Christen en Palestijnse christenen over Joden en Israël’. Uitg. Toetssteen, 230 pp., pb., € 14,95, ISBN 978 90 823840 0 0

Overgenomen van het Reformatorisch Dagblad.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: